17/01/2026
Actieprogramma Vergunningen: vergunningenrevolutie of dode mus?
Witte rook in vergunningenland. Eind 2025 bereikte de Vlaamse regering haar kerstakkoord, inclusief Actieprogramma Vergunningen. Het actieprogramma vertaalt de bevindingen van de Expertencommissie Vergunningen in concrete maatregelen die de komende maanden en jaren geïmplementeerd gaan worden. De media spraken al snel van een ‘vergunningenrevolutie’, maar wat is er exact besloten en wat gaat er nu effectief veranderen? Een greep uit het document.
Meer maatwerk
Het recht op kosteloos vooroverleg wordt decretaal verankerd. Door vooraf af te stemmen met de vergunningverlenende overheid kan de vergunningsprocedure vlotter doorlopen worden. Vooroverleg is op vandaag al mogelijk, maar momenteel dient de vergunningverlenende overheid er in veel gevallen mee in te stemmen.
Het decreet modulaire omgevingsvergunningsprocedure werd in 2024 gestemd, maar trad nooit in werking. In het Actieprogramma werd opgenomen dat deze tekst nu prioritair herwerkt moet worden en daarna echt in werking zal treden. Modulariteit houdt in dat de vergunningsprocedure wordt aangepast aan de context van het specifieke project. De procedure start met een feitelijk vooronderzoek. Zo kan vermeden worden dat een project strandt aan het begin van de procedure omdat de aanvraag onvolledig of onontvankelijk blijkt te zijn.
Met dezelfde doelstelling in het achterhoofd, zijn er plannen om een ‘pauzeknop’ in te voeren. Het principe is dat de aanvrager een procedure tot het bekomen van een omgevingsvergunning voor beperkte tijd kan pauzeren om problemen die tijdens de procedure rijzen meteen op te lossen. Dit biedt ruimte voor bemiddeling en geeft initiatiefnemers ruimte om hun dossier te herbekijken, overleg te voeren of bijkomende informatie te verzamelen.
Lager pestgehalte of de waakhond gemuilkorfd?
Leidende ambtenaren van adviesinstanties krijgen minder mogelijkheden om beroep in te stellen tegen een vergunningsbeslissing. Zij zullen enkel nog beroep kunnen aantekenen als hun instantie tijdig advies verleende en de leidend ambtenaar aanwezig was op de omgevingsvergunningscommissie. Daarenboven moet er sprake zijn van bevoegdheidsoverschrijding of manifeste strijdigheid met directe normen.
Ook voor burgers worden de voorwaarden strenger. Enkel wie een concreet, actueel en persoonlijk belang kan bewijzen mag in de toekomst nog een beroep instellen. “Wie louter commerciële, strategische of financiële motieven heeft kan de toegang tot de rechter niet langer misbruiken,” aldus het actieprogramma. Afhankelijk van de concrete invulling van de decretale ingreep kunnen er problemen rijzen met betrekking tot internationale wetgeving over de toegang tot de rechter in het omgevingsrecht.
Voortaan zal in principe nog slechts één openbaar onderzoek worden gevoerd tijdens de procedure in eerste aanleg. In de administratieve beroepsfase wordt indien nodig een tweede openbaar onderzoek georganiseerd over de ontwerpbeslissing, maar niet over de aanvraag of het beroep zelf.
‘Bezwaarschriften’ worden daarenboven ‘inspraakreacties’ en beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen zal voorbehouden zijn voor zij die eerder een inspraakreactie hebben ingediend.
Verkavelingsvergunning niet langer verplicht
Adviezen die in de loop van een vergunningsprocedure worden gevraagd, zijn niet bindend en de Vlaamse regering wil dit gaan verankeren in de VCRO. Bovendien zal een advies niet langer de stempel ‘gunstig’ of ‘ongunstig’ opgedrukt krijgen. Bij vergunningsaanvragen die worden voorgelegd aan een omgevingsvergunningscommissie, waar meerdere adviesinstanties in zetelen, zal voortaan één geïntegreerd advies worden verleend. Anderzijds krijgen wetenschappelijke studies uitgevoerd door erkende deskundigen een bijzondere bewijswaarde.
De Vlaamse regering wil dat naast de rechtmatigheid en de eventuele hinderaspecten ook de meerwaarde van een project op maatschappelijk, ecologisch, cultureel, sociaal en economisch vlak in acht wordt genomen. Gezien het begrip vrij ruim omschreven is, zal de toekomst moeten uitwijzen hoe het geïnterpreteerd wordt. Mogelijks zal deze aanpassing het makkelijker maken om projecten rond hernieuwbare energie en/of projecten die voor veel tewerkstelling zorgen vergund te krijgen.
De verkavelingsvergunningsplicht zal worden afgeschaft. Er wordt nagedacht over een afgeslankte versie die geïntegreerd kan worden in de omgevingsvergunningsaanvraag die dan zowel de opdeling in kavels als de bebouwing zal beslaan.
Wil u meer weten over de veranderingen binnen het vergunningenbeleid? Kom dan op dinsdag 3 februari 2026 zeker naar het seminarie omgevingsrecht: op naar een rechtszekere en robuuste vergunningverlening? voor bijkomende duiding. Inschrijven is gratis en kan tot 27 januari 2026.
17/01/2026
Actieprogramma Vergunningen: vergunningenrevolutie of dode mus?
Witte rook in vergunningenland. Eind 2025 bereikte de Vlaamse regering haar kerstakkoord, inclusief Actieprogramma Vergunningen. Het actieprogramma vertaalt de bevindingen van de Expertencommissie Vergunningen in concrete maatregelen die de komende maanden en jaren geïmplementeerd gaan worden. De media spraken al snel van een ‘vergunningenrevolutie’, maar wat is er exact besloten en wat gaat er nu effectief veranderen? Een greep uit het document.
Meer maatwerk
Het recht op kosteloos vooroverleg wordt decretaal verankerd. Door vooraf af te stemmen met de vergunningverlenende overheid kan de vergunningsprocedure vlotter doorlopen worden. Vooroverleg is op vandaag al mogelijk, maar momenteel dient de vergunningverlenende overheid er in veel gevallen mee in te stemmen.
Het decreet modulaire omgevingsvergunningsprocedure werd in 2024 gestemd, maar trad nooit in werking. In het Actieprogramma werd opgenomen dat deze tekst nu prioritair herwerkt moet worden en daarna echt in werking zal treden. Modulariteit houdt in dat de vergunningsprocedure wordt aangepast aan de context van het specifieke project. De procedure start met een feitelijk vooronderzoek. Zo kan vermeden worden dat een project strandt aan het begin van de procedure omdat de aanvraag onvolledig of onontvankelijk blijkt te zijn.
Met dezelfde doelstelling in het achterhoofd, zijn er plannen om een ‘pauzeknop’ in te voeren. Het principe is dat de aanvrager een procedure tot het bekomen van een omgevingsvergunning voor beperkte tijd kan pauzeren om problemen die tijdens de procedure rijzen meteen op te lossen. Dit biedt ruimte voor bemiddeling en geeft initiatiefnemers ruimte om hun dossier te herbekijken, overleg te voeren of bijkomende informatie te verzamelen.
Lager pestgehalte of de waakhond gemuilkorfd?
Leidende ambtenaren van adviesinstanties krijgen minder mogelijkheden om beroep in te stellen tegen een vergunningsbeslissing. Zij zullen enkel nog beroep kunnen aantekenen als hun instantie tijdig advies verleende en de leidend ambtenaar aanwezig was op de omgevingsvergunningscommissie. Daarenboven moet er sprake zijn van bevoegdheidsoverschrijding of manifeste strijdigheid met directe normen.
Ook voor burgers worden de voorwaarden strenger. Enkel wie een concreet, actueel en persoonlijk belang kan bewijzen mag in de toekomst nog een beroep instellen. “Wie louter commerciële, strategische of financiële motieven heeft kan de toegang tot de rechter niet langer misbruiken,” aldus het actieprogramma. Afhankelijk van de concrete invulling van de decretale ingreep kunnen er problemen rijzen met betrekking tot internationale wetgeving over de toegang tot de rechter in het omgevingsrecht.
Voortaan zal in principe nog slechts één openbaar onderzoek worden gevoerd tijdens de procedure in eerste aanleg. In de administratieve beroepsfase wordt indien nodig een tweede openbaar onderzoek georganiseerd over de ontwerpbeslissing, maar niet over de aanvraag of het beroep zelf.
‘Bezwaarschriften’ worden daarenboven ‘inspraakreacties’ en beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen zal voorbehouden zijn voor zij die eerder een inspraakreactie hebben ingediend.
Verkavelingsvergunning niet langer verplicht
Adviezen die in de loop van een vergunningsprocedure worden gevraagd, zijn niet bindend en de Vlaamse regering wil dit gaan verankeren in de VCRO. Bovendien zal een advies niet langer de stempel ‘gunstig’ of ‘ongunstig’ opgedrukt krijgen. Bij vergunningsaanvragen die worden voorgelegd aan een omgevingsvergunningscommissie, waar meerdere adviesinstanties in zetelen, zal voortaan één geïntegreerd advies worden verleend. Anderzijds krijgen wetenschappelijke studies uitgevoerd door erkende deskundigen een bijzondere bewijswaarde.
De Vlaamse regering wil dat naast de rechtmatigheid en de eventuele hinderaspecten ook de meerwaarde van een project op maatschappelijk, ecologisch, cultureel, sociaal en economisch vlak in acht wordt genomen. Gezien het begrip vrij ruim omschreven is, zal de toekomst moeten uitwijzen hoe het geïnterpreteerd wordt. Mogelijks zal deze aanpassing het makkelijker maken om projecten rond hernieuwbare energie en/of projecten die voor veel tewerkstelling zorgen vergund te krijgen.
De verkavelingsvergunningsplicht zal worden afgeschaft. Er wordt nagedacht over een afgeslankte versie die geïntegreerd kan worden in de omgevingsvergunningsaanvraag die dan zowel de opdeling in kavels als de bebouwing zal beslaan.
Wil u meer weten over de veranderingen binnen het vergunningenbeleid? Kom dan op dinsdag 3 februari 2026 zeker naar het seminarie omgevingsrecht: op naar een rechtszekere en robuuste vergunningverlening? voor bijkomende duiding. Inschrijven is gratis en kan tot 27 januari 2026.
17/01/2026
Actieprogramma Vergunningen: vergunningenrevolutie of dode mus?
Witte rook in vergunningenland. Eind 2025 bereikte de Vlaamse regering haar kerstakkoord, inclusief Actieprogramma Vergunningen. Het actieprogramma vertaalt de bevindingen van de Expertencommissie Vergunningen in concrete maatregelen die de komende maanden en jaren geïmplementeerd gaan worden. De media spraken al snel van een ‘vergunningenrevolutie’, maar wat is er exact besloten en wat gaat er nu effectief veranderen? Een greep uit het document.
Meer maatwerk
Het recht op kosteloos vooroverleg wordt decretaal verankerd. Door vooraf af te stemmen met de vergunningverlenende overheid kan de vergunningsprocedure vlotter doorlopen worden. Vooroverleg is op vandaag al mogelijk, maar momenteel dient de vergunningverlenende overheid er in veel gevallen mee in te stemmen.
Het decreet modulaire omgevingsvergunningsprocedure werd in 2024 gestemd, maar trad nooit in werking. In het Actieprogramma werd opgenomen dat deze tekst nu prioritair herwerkt moet worden en daarna echt in werking zal treden. Modulariteit houdt in dat de vergunningsprocedure wordt aangepast aan de context van het specifieke project. De procedure start met een feitelijk vooronderzoek. Zo kan vermeden worden dat een project strandt aan het begin van de procedure omdat de aanvraag onvolledig of onontvankelijk blijkt te zijn.
Met dezelfde doelstelling in het achterhoofd, zijn er plannen om een ‘pauzeknop’ in te voeren. Het principe is dat de aanvrager een procedure tot het bekomen van een omgevingsvergunning voor beperkte tijd kan pauzeren om problemen die tijdens de procedure rijzen meteen op te lossen. Dit biedt ruimte voor bemiddeling en geeft initiatiefnemers ruimte om hun dossier te herbekijken, overleg te voeren of bijkomende informatie te verzamelen.
Lager pestgehalte of de waakhond gemuilkorfd?
Leidende ambtenaren van adviesinstanties krijgen minder mogelijkheden om beroep in te stellen tegen een vergunningsbeslissing. Zij zullen enkel nog beroep kunnen aantekenen als hun instantie tijdig advies verleende en de leidend ambtenaar aanwezig was op de omgevingsvergunningscommissie. Daarenboven moet er sprake zijn van bevoegdheidsoverschrijding of manifeste strijdigheid met directe normen.
Ook voor burgers worden de voorwaarden strenger. Enkel wie een concreet, actueel en persoonlijk belang kan bewijzen mag in de toekomst nog een beroep instellen. “Wie louter commerciële, strategische of financiële motieven heeft kan de toegang tot de rechter niet langer misbruiken,” aldus het actieprogramma. Afhankelijk van de concrete invulling van de decretale ingreep kunnen er problemen rijzen met betrekking tot internationale wetgeving over de toegang tot de rechter in het omgevingsrecht.
Voortaan zal in principe nog slechts één openbaar onderzoek worden gevoerd tijdens de procedure in eerste aanleg. In de administratieve beroepsfase wordt indien nodig een tweede openbaar onderzoek georganiseerd over de ontwerpbeslissing, maar niet over de aanvraag of het beroep zelf.
‘Bezwaarschriften’ worden daarenboven ‘inspraakreacties’ en beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen zal voorbehouden zijn voor zij die eerder een inspraakreactie hebben ingediend.
Verkavelingsvergunning niet langer verplicht
Adviezen die in de loop van een vergunningsprocedure worden gevraagd, zijn niet bindend en de Vlaamse regering wil dit gaan verankeren in de VCRO. Bovendien zal een advies niet langer de stempel ‘gunstig’ of ‘ongunstig’ opgedrukt krijgen. Bij vergunningsaanvragen die worden voorgelegd aan een omgevingsvergunningscommissie, waar meerdere adviesinstanties in zetelen, zal voortaan één geïntegreerd advies worden verleend. Anderzijds krijgen wetenschappelijke studies uitgevoerd door erkende deskundigen een bijzondere bewijswaarde.
De Vlaamse regering wil dat naast de rechtmatigheid en de eventuele hinderaspecten ook de meerwaarde van een project op maatschappelijk, ecologisch, cultureel, sociaal en economisch vlak in acht wordt genomen. Gezien het begrip vrij ruim omschreven is, zal de toekomst moeten uitwijzen hoe het geïnterpreteerd wordt. Mogelijks zal deze aanpassing het makkelijker maken om projecten rond hernieuwbare energie en/of projecten die voor veel tewerkstelling zorgen vergund te krijgen.
De verkavelingsvergunningsplicht zal worden afgeschaft. Er wordt nagedacht over een afgeslankte versie die geïntegreerd kan worden in de omgevingsvergunningsaanvraag die dan zowel de opdeling in kavels als de bebouwing zal beslaan.
Wil u meer weten over de veranderingen binnen het vergunningenbeleid? Kom dan op dinsdag 3 februari 2026 zeker naar het seminarie omgevingsrecht: op naar een rechtszekere en robuuste vergunningverlening? voor bijkomende duiding. Inschrijven is gratis en kan tot 27 januari 2026.
Ockier Advocaten | Beneluxpark 24, 8500 Kortrijk | T 056 25 60 60 | info_ockier@moore.be 
BTW BE0452 031 480 | Bank: BE97 4665 5551 3149 | Derden: BE58 4665 5551 6179
Ockier Advocaten | Beneluxpark 24, 8500 Kortrijk | T 056 25 60 60 | info_ockier@moore.be
BTW BE0452 031 480 | Bank: BE97 4665 5551 3149 | Derden: BE58 4665 5551 6179